Архейн эрин үед буюу 4 - 2,5 тэрбум жилийн тэртээд юу болж өнгөрсөн бэ? (Сонирхолтой геологи 1)

Байгалийн ухааны ангид сурдаг оюутан залуучуудад зориулан бэлтгэв. Танд нэг өдөр хэрэг болно шүү.

Архейн эрин бол товчхондоо дэлхийн царцдас анх тогтож одоогийн эх газрын тектоникийн хавтангууд (царцдас бүрхүүл-чулуун мандал) үүсч эхэлсэн үе. Тухайн үед уур амьсгал маш халуун, агаар мандалд хүчилтөрөгч бараг байхгүй, галт уулын идэвхжил маш өндөр байв. Одоо бол сугар гараг шиг гэж төсөөлж болно. Далайд амьдралын анхны хэлбэр болох прокариот эсүүд, ялангуяа бактери, архей төрлийн бичил биетүүд бий болж эхэлсэн. Нарны гэрлийн нөлөөгөөр фотосинтезийн процесс явагдаж хамгийн анхны анокси фотосинтез хөгжиж эхэлсэн. Эдгээр бичил биетүүдийн үйл ажиллагаа дараагийн Протерозойн үед болох “Их хүчилтөрөгчжилт”-ийн эхлэлийг тавьсан гэж эрдэмтэд үздэг.

эх сурвалж: ШУА-ийн Геологийн хүрээлэн