Палеопротерозойн эринд дэлхий болон монгол оронд юу болж өнгөрсөн бэ? (Сонирхолтой геологи 2)

 

Палеопротерозойн эрин (2.5–1.6 тэрбум жилийн өмнө) нь дэлхийн уур амьсгал, агаар мандалд хүчтэй өөрчлөлтүүд орсон маш чухал үе юм.

1. Цианобактериуд фотосинтезийн процессоор асар их хүчилтөрөгч ялгаруулж, “Их Хүчилтөрөгчжилт” (Great Oxidation Event) гэж нэрлэгдэх үйл явдал өрнөсөн байдаг.

2. Агаар мандалд хүчилтөрөгч нэмэгдсэнээр олон анаэроб (хүчилтөрөгчгүй орчинд амьдардаг бактер гэж ойлгож болно) организмууд мөхөж, экосистем эрс өөрчлөгдөв.

3. Хүчилтөрөгчийн өсөлтөөс болж төмөр ихээр исэлдэн “цагаан төмрийн давхарга” (banded iron formations) дэлхий даяар бөөнөөрөө үүссэн.

4. Дэлхий анхны томоохон мөстөлт буюу “Хуронийн мөстлөг”-ийг туулж, бараг дэлхий гараг маань мөсөөр хучигдсан байдалд хүрсэн.

5. Энэ бүх өөрчлөлт шинэ амьдралын систем (аэроб хүчилтөрөгчтэй орчинд амьдардаг бактер гэж ойлгож болно) бий болгож, эсүүд болох эукариотууд үүсэх суурь тавигдсан.

Эх сурвалж: ШУА-ийн Геологийн хүрээлэн